امکان انتقال جريان برق به‌صورت بي‌سيم (Wireless power) ابتدا در سال 2007 در نمايشگاه CES به‌نمايش گذاشته شد. از آن زمان تاکنون اين فناوري حيرت‌انگيز آرام‌آرام مي‌رفت تا به بوته فراموشي سپرده شود، اما با همت و تلاش يک گروه محقق به نام «كنسرسيوم نيروي بي‌سيم» كه متشکل از شرکت‌هايي مانند
Fulton Innovation National Semiconductor، اوليمپوس، فيليپس و سامسونگ است، اين مساله دوباره و به‌شكلي نو در حال مطرح شدن است.

در نمايشگاه CES امسال نيز شرکت هاير چين، تلويزيون ال‌سي‌دي‌ را به‌نمايش گذاشت كه تمام اتصالات آن بي‌سيم بود و حتي انتقال برق به دستگاه نيز بدون هيچ سيم و کابلي صورت مي‌گرفت. با عرضه اين فناوري در قالب وسيله‌اي همچون تلويزيون بي‌سيم و راه يافتن آن به خانه‌ها، به‌زودي اين فناوري در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.

مشخصات فناوري انتقال جريان برق بي‌سيم

نسخه 95/0 اين فناوري، استانداردي است براي انتقال جريان برق از طريق القاي مغناتيسي که به‌وسيله آن وسايل برقي مختلف مي‌توانند از راه قرار گرفتن روي سطح يک صفحه سازگار ويژه نيرورساني شارژ شوند. اين فناوري با استفاده از لوگوي رسمي برق‌رساني‌ بي‌سيم، که برگرفته از لغت چيني Qi با تلفظ چي (Chi) و به‌معناي زندگي و انرژي حياتي بدن است، معرفي شد.

شرکت‌هاي عضو اين ائتلاف، به‌طور مشترك و همزمان روي اين موضوع کار کردند تا سرانجام توانستند به نتيجه و نظري واحد درباره مشخصات فني آن دست يابند. نتيجه اين مشارکت و همکاري راه را براي شتاب دادن به روند انتشار جدول زمان‌بندي نسخه 0/1 آينده اين استاندارد هموار خواهد کرد.

بنابر تحقيقات انجام شده از سوي شرکت‌هاي عضو اين ائتلاف، مشخصه‌هاي نسخه 0/1 اين فناوري براي فراهم آوردن بيش از 5وات جريان نيروي برق، طراحي شده است که براي نيرورساني به يک تلفن همراه يا دستگاه پخش MP

3 و شارژ باتري آنها کفايت مي‌کند. شرکت Fulton innovation اولين شرکتي است که گام در عرصه توليد نمونه اوليه اين محصولات گذاشت. خط توليد eCoupled آن نيز در زمينه صفحات نيرورسان مخصوص شارژ وسايل خانگي و داخل خودرو نقش مهمي را ايفا مي‌کند. ناگفته نماند كه محققان ديگري خارج از اين ائتلاف نيز به‌صورت مستقل روي نسخه‌هاي انتقال جريان برق بي‌سيم کار کرده‌اند كه در اينجا مهم‌ترين آنها را به‌كوتاهي معرفي مي‌كنيم و مزيت‌ها و تفاوت‌هاي روش و فناوري آنها را بيان مي‌کنيم.

انواع فناوري‌ها و شيوه‌هاي انتقال جريان الکتريسيته بي‌سيم

Tesla: نيکولا تسلا يکي از اشخاصي بود که در اواخر قرن هجدهم تحقيقات چشمگيري را در زمينه انتقال برق به‌صورت بي‌سيم انجام داد. پيش از خلق شبکه‌هاي پيچيده انتقال برق، با استفاده از ايده‌هاي تسلا قسمتي از فضاي يوني جو کره زمين (يا يونوسفر) مقاديري کلان از ميدان‌هاي الکتريکي را ايجاد کرده بود. زماني که برق از طريق سيم‌ها جريان پيدا کرد و انتقالش به خانه‌ها و مراکز تجاري ممکن شد و حتي پيش از اين‌که مسائل مختلف در رابطه با نظريات تسلا بتوانند مورد مطالعه کاملي قرار گرفته و تصحيح شوند، ميل و اشتياق داشتن نيروي بي‌سيم فروکش کرد. اما سرانجام در دوره ما با رشد روزافزون دستگاه‌هاي شخصي الکترونيکي قابل حمل و با احساس نياز به اين شيوه انتقال جريان الکتريسيته، فناوري انتقال برق بي‌سيم دوباره به‌صورت جدي مطرح شد و مورد توجه قرار گرفت.

فناوري تشعشع الکترومغناتيسي

اگرچه با روش تشعشع مغناتيسي مي‌توان انرژي الکتريسيته را منتقل کرد، اما نمي‌توان اين روش را يک شيوه کاملا عملي براي اين کار دانست. تشعشعات غيرمستقيم الکترومغناتيسي که به‌شکل خاصي جهت‌دهي نشده‌اند، در همه جهات منتشر مي‌شوند (درست مانند امواج راديويي). اين امر موجب مي‌شود تا اين روش به‌عنوان يکي از ناکارآمدترين روش‌هاي انتقال جريان برق محسوب شود. با اين‌که تشعشعات مغناتيسي جهت‌دار کارآمد هستند (مانند ليزر)، اما ليزرها خطرناکند و فقط در مسيري مستقيم سير مي‌کنند.

 

Intel: اين شركت فناوري پرتو بي‌سيم (Radiant wireless) را معرفي كرد كه رمز انجام آن، پرتوافشاني شعاعي جريان نيروي برق از طريق رخنه درميان روزنه‌هاي بين ملکول‌هاي هوا است.

 

Powercast: پاوركست در حال تکميل و توسعه وسايلي است که امواج راديويي را به‌عنوان رسانه واسطه براي انتقال و ارسال جريان نيروي برق مورد استفاده قرار مي‌دهند. اين روش تنها انتقال انرژي را با استفاده از فرکانس‌هاي راديويي در مسيرهاي کوتاه امکان‌پذير مي‌کند و امواج آن قادرند تا انرژي را از ديوارها نيز گذرانده و با کارآمدي 70درصد براي جذب و تبديل به جريان برق در اختيار گيرنده انرژي قرار دهند.

 

eCoupled: فناوري اي‌كاپلد از ابداعات تازه در ارتباط با ذرات فوتون است که با به‌کار بردن روش inductively coupled power circuit، انرژي برق را با کارآمدي 98درصد انتقال مي‌دهد. اين کار با استفاده از يک صفحه نيرورسان انجام مي‌شود که قابليت جاسازي در ميز را نيز دارد. شارژ دستگاه‌ها، به‌واسطه قرار گرفتن روي صفحه مورد نظر ميسر بوده و هيچ نيازي به اتصال فلز به فلز ندارد.

 

WildCharge: در اين فناوري نيز دستگاه‌ها با قرار داده شدن روي يک صفحه مخصوص نيرورسان شارژ مي‌شوند. اين فناوري يک مبدل براي هر وسيله الکترونيکي دارد که به دستگاه مورد نظر متصل يا جايگزين درپوش جاي باتري آن مي‌شود و تا زماني‌که مبدل و صفحه با يکديگر در تماس باشند وسيله شارژ مي‌شود. ممکن است در آينده اين نوع مبدل‌ها را به‌صورت درون‌ساخت در داخل دستگاه‌ها تعبيه کنند.

 

Splashpower: با گنجانيدن گيرنده مخصوص اسپلش‌پاور در درون دستگاه‌ها به‌صورت درون‌ساخت قادريد دستگاه را با قرار دادن در نزديکي شارژر اسپلش‌پاور، به‌صورت بي‌سيم شارژ کنيد. براي دستگاه‌هاي ديگر نيز مي‌توانيد گيرنده مخصوص را پس از خريد در دستگاه نصب کنيد. در اين حالت شارژر شما يک صفحه نيرورسان خواهد بود که مي‌تواند در ميز نيز جاسازي شود.

 

WiTricity: فناوري انتقال انرژي بي‌سيم در مسافت‌هاي کوتاه با استفاده از خاصيت تشديد ميدان مغناتيسي است. در اين فناوري انرژي الکتريکي در فواصلي کوتاه بين دو سيم‌پيچ منتقل مي‌شود. کارآمدي م,ثر اين فناوري در انتقال جريان برق بين 40 تا 50درصد است.

جمع‌بندي

تعداد معدودي از موسسات در حال تحقيق و توسعه فناوري‌هاي انتقال انرژي برق به‌صورت بي‌سيم هستند و در اين راه ايده‌ها، اصول مهارتي و راه‌کارهايي تازه براي اين فناوري مطرح کرده و به‌كار برده‌اند که هر يک موجب فراهم آوردن موقعيت‌ها و فرصت‌هاي گوناگون عظيمي شده‌اند. همه آنها به‌گونه‌اي با مشکلات سر راه اين فناوري دست و پنجه نرم مي‌كنند و يکي‌يکي آنها را از سر راه برمي‌دارند. برخي از اين روش‌ها صفحاتي نيرورسان را به‌عنوان شارژر مورد استفاده قرار مي‌دهند که بايد با مبدل‌هاي مخصوص خود در تماس باشند و در واقع کاملا بي‌سيم نيستند، اما اين‌ها نيز هر يک مراتبي از راحتي و آسايش را براي کاربران فراهم مي‌آورد که در جاي خود داراي ارزش و اهميت است. پيشرفت و تحول همه اين فناوري‌ها درنهايت به بي‌نيازي از اتصال دستگاه‌هاي مختلف به پريزهاي برق و امکان شارژ باتري‌هاي آنها به‌صورت بي‌سيم ختم شده که حاصل آن آسايش هر چه بيشتر مصرف کنندگان خواهد بود.

براي اطلاعات بيشتر به سايت مربوطه اين شركت‌ها مراجعه كنيد:

http://www.powercast.com

http://www.intel.com

http://www.ecoupled.com

http://www.wildcharge.com

http://www.splashpower.com

http://www.witricity.com

http://www.pcworld.com